بررسی عوامل مؤثر بر درآمدهای مالیات بر ارزش‌افزوده: رویکرد اقتصادسنجی فضایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه لرستان

2 گروه اقتصاد،دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه لرستان

چکیده

مالیات بر ارزش‌افزوده یکی از اصلی‌ترین انواع مالیاتی است که بیشترین درآمد را برای دولت‌ها ایجاد کرده و از این طریق کمک زیادی به بودجه کشورها می‌کند؛ بنابراین بررسی ماهیت مالیات بر ارزش‌افزوده و شناخت عواملی که باعث افزایش درآمدهای آن می‌شوند ضروری است و می‌تواند برای سیاست‌گذاران مفید باشد. به این معنا که آن‌ها می‌توانند از طریق تعدیل سیاست‌های اقتصادی و مالی که تأثیر مستقیم بر عوامل تعیین‌کننده درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده دارند، جمع‌آوری درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده را بهینه کنند. به این ترتیب، افزایش درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده، نه تنها با تنظیم مستقیم سیاست مالی مالیات بر ارزش افزوده، بلکه از طریق تعدیل سایر متغیرهایی که تأثیر مستقیم بر مالیات بر ارزش افزوده دارند، قابل دستیابی است.

با توجه به این‌که یکی از عوامل اثرگذار بر درآمدهای مالیات بر ارزش‌افزوده مجاورت و همسایگی مناطق است، براین‌اساس هدف این مطالعه بررسی مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر درآمدهای مالیات بر ارزش‌افزوده با در نظر گرفتن فاصله جغرافیایی است. در این راستا برای برآورد اثرات فضایی فاصله جغرافیایی از ماتریس مجاورت استفاده شده است. در این تحقیق از داده‌های سالانه برای دوره زمانی (2021-2008) در میان کشورهای منتخب خاورمیانه استفاده شده است. یافته‌های پژوهش بیانگر مثبت شدن اثر فاصله جغرافیایی در بین کشورهای تحت بررسی است، لذا بعد فاصله در میان مجموعه مورد مطالعه دارای اهمیت است. همچنین بر اساس نتایج به‌دست آمده درآمدسرانه، مصرف خانوار و واردات دارای اثر مثبت و معنادار و تورم دارای اثری منفی و معناداری بر درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده می‌باشند. بنابراین پیشنهاد می‌شود کشورهایی که دارای فاصله جغرافیایی کم یا دارای مجاورت با یکدیگر می‌باشند می‌توانند با تقویت روابط تجاری به دنبال افزایش و بهبود درآمدهای مالیات‌بر ارزش افزوده خود باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات