اثر واردات کالاهای با تکنولوژی بالا بر متغیرهای اقتصادی و زیست محیطی درایران با استفاده از مدل تعادل عمومی قابل محاسبه (CGE)

حاجی پور اپورواری, مریم; نجاتی, مهدی; جلایی اسفندآبادی, سید عبدالمجید; بهمنی, مجتبی

doi:10.22126/pse.2026.13625.1242

اثر واردات کالاهای با تکنولوژی بالا بر متغیرهای اقتصادی و زیست محیطی درایران با استفاده از مدل تعادل عمومی قابل محاسبه (CGE)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران.

² دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

³ استاد، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران.

10.22126/pse.2026.13625.1242

چکیده

لازمه رسیدن به توسعه پایدار، بکارگیری پتانسیل‌های موجود و استفاده از فرصت‌های بین‌المللی برای تحقق رشد اقتصادی مطلوب و دستیابی به استانداردهای مناسب زیست محیطی می‌باشد. واردات کالاهای با تکنولوژی بالا مانند کالاهای ICT و بکارگیری آن در فرایند تولید می‌تواند به عنوان یکی از فرصت‌های بین المللی، رشد اقتصادی را محقق نماید. علاوه براین، واردات می‌تواند سرریز تکنولوژی را به همراه داشته باشد و از این طریق بر متغیرهای کلان و زیست‌محیطی اثرگذار باشد. لازم به ذکر است که، نوع کشورهای مبدأ به لحاظ سطح توسعه یافتگی و توانایی جذب و بکارگیری فناوری خارجی در کشور مقصد، از فاکتورهای مهم در میزان سرریز بهره وری می‌باشند در این تحقیق با استفاده از یک مدل تعادل عمومی به بررسی اثر واردات کالاهای با تکنولوژی بالا بر شاخص‌های زیست محیطی و اقتصادی ایران پرداخته‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که چنانچه واردات بدون اثرات سرریز باشد، جریان کالاهای با تکنولوژی بالا از کشورهای درحال‌توسعه موجب افزایش مصرف انرژی و انتشار کربن شده و بهبود رشد اقتصادی را به همراه دارد. علاوه براین، واردات از کشورهای توسعه‌یافته موجب افزایش تولیدناخالص داخلی وکاهش مصرف انرژی و انتشار کربن می‌شود. اگر واردات همراه با اثرات سرریز باشد، ورود کالاها از کشورهای درحال‌توسعه منجر به کاهش شدت کربن و انرژی شده و GDP را افزایش خواهدداد. درحالیکه واردات از کشورهای توسعه‌یافته، اثر منفی بر GDP دارد و شدت کربن و شدت انرژی را کاهش می‌دهد. با بهبود قابلیت جذب در ایران، هم رشد اقتصادی بیشتر می‌شود و هم شدت انرژی و شدت کربن کاهش بیشتری می‌یابد. بخصوص اگر واردات از کشورهای توسعه‌یافته باشد. براین اساس، سرمایه‌گذاری در زمینه بهبود شاخصهای قابلیت جذب و حذف موانع تجاری توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها