دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد بخش عمومی 2821-2681 5 1 2026 03 21 Investigating the Asymmetric Effects of Monetary Policies on Income Distribution in Iran بررسی اثرات نامتقارن سیاست‌های پولی بر توزیع درآمد در ایران 111 148 4195 10.22126/pse.2026.13378.1230 FA حسین اصغرپور دانشکده اقتصاد و مدیریت تبریز، تبریز، ایران 0000-0002-1440-8977 رائد غازی محمد العوفی دانشکده اقتصاد و مدیریت تبریز، دانشگاه تبریز، ایران محمد مهدی برقی اسکویی دانشکده اقتصاد و مدیریت تبریز، دانشگاه تبریز، ایران بهزاد سلمانی دانشکده اقتصاد و مدیریت تبریز، دانشگاه تبریز، ایران Journal Article 2025 12 15 The present study examined the asymmetric effects of monetary policies on income distribution in the Iranian economy during the period 1993 to 2022. The importance of this issue is that monetary policies, as one of the main tools of macroeconomic management, can have different consequences on different income groups and affect social justice. In this study, first, the income inequality index was calculated using the principal component analysis method. This method, by combining several indicators, allows for a more accurate measurement of the inequality situation. Then, the effects of monetary policies on the composite index of income inequality were examined using the quantile approach in different deciles. The quantile approach has the ability to reveal the effects of policies at different levels of income distribution. The results showed that liquidity, as a proxy for monetary policy, had a negative effect on income distribution in most deciles and led to a decrease in income justice. This finding indicates that increasing the volume of liquidity has benefited certain groups more and has exacerbated the income gap. In addition to liquidity, the effect of other explanatory variables was also assessed. The results showed that economic growth had a positive effect on reducing inequality, while the square of economic growth showed a negative effect. Exchange rate, degree of trade openness, and degree of urbanization also had a positive effect in most deciles and helped improve income distribution. Overall, the findings of this study show that monetary policies in Iran over the past three decades have had asymmetric and complex effects on income distribution, and it is essential for policymakers to pay attention to their distributional consequences. مطالعه حاضر به بررسی اثرات نامتقارن سیاست‌های پولی بر توزیع درآمد در اقتصاد ایران طی دوره ۱۳۷۲ تا ۱۴۰۱ پرداخته است. اهمیت این موضوع در آن است که سیاست‌های پولی، به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی مدیریت اقتصاد کلان، می‌توانند پیامدهای متفاوتی بر گروه‌های مختلف درآمدی داشته باشند و بر عدالت اجتماعی اثرگذار شوند. در این پژوهش، ابتدا شاخص نابرابری درآمد با استفاده از روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی محاسبه گردید. این روش با ترکیب چندین شاخص، امکان سنجش دقیق‌تر وضعیت نابرابری را فراهم می‌سازد. سپس اثرات سیاست‌های پولی بر شاخص ترکیبی نابرابری درآمد با بهره‌گیری از رویکرد کوانتایل در دهک‌های مختلف بررسی شد. رویکرد کوانتایل این قابلیت را دارد که اثرات سیاست‌ها را در سطوح مختلف توزیع درآمد آشکار کند. نتایج نشان داد که نقدینگی، به‌عنوان نماینده سیاست پولی، در اغلب دهک‌ها اثر منفی بر توزیع درآمد داشته و منجر به کاهش عدالت درآمدی گردیده است. این یافته بیانگر آن است که افزایش حجم نقدینگی بیشتر به نفع گروه‌های خاص عمل کرده و شکاف درآمدی را تشدید کرده است. علاوه بر نقدینگی، اثر سایر متغیرهای توضیحی نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که رشد اقتصادی اثر مثبت بر کاهش نابرابری داشته، در حالی که مجذور رشد اقتصادی اثر منفی نشان داده است. نرخ ارز، درجه باز بودن تجارت و درجه شهرنشینی نیز در اغلب دهک‌ها اثر مثبت داشته‌اند و به بهبود توزیع درآمد کمک کرده‌اند.به‌طور کلی، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد سیاست‌های پولی در ایران طی سه دهه اخیر اثرات نامتقارن و پیچیده‌ای بر توزیع درآمد داشته‌اند و توجه به پیامدهای توزیعی آن برای سیاست‌گذاران ضروری است. https://pse.razi.ac.ir/article_4195_78d6947137ba4c9e7c1f6037518811a6.pdf