دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد بخش عمومی 2821-2681 5 2 2026 06 22 Examining the impact of oil shocks on unemployment dynamics in Iran بررسی تأثیر شوک‌های نفتی بر پویایی بیکاری در ایران 4181 10.22126/pse.2026.13277.1227 FA مرتضی سحاب خدامرادی استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0002-0034-1089 محمدرضا کریمی دانشگاه رازی 0009-0005-8637-7742 میلاد غلامی دانشگاه رازی 0009-0007-8287-0649 Journal Article 2025 12 05 Unemployment has consistently exhibited double-digit rates as one of the major economic challenges in Iran over recent decades, and the heavy dependence of the country's economy on oil revenues has highlighted the role of oil price fluctuations and uncertainty in the dynamics of this variable. The present study aimed to investigate the impact of uncertainty in the price of Iranian light crude oil on the dynamics of the unemployment rate during the period from 1380 to 1402 (2001–2023) using quarterly data. First, oil price uncertainty was estimated using the Exponential Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity model to capture asymmetric effects of positive and negative oil price shocks and the persistence of volatility. Subsequently, the resulting uncertainty series was incorporated as the threshold variable in the Logistic Smooth Transition Regression model to identify the nonlinear behavior of unemployment dynamics across different regimes of oil price volatility. Results from the Augmented Dickey-Fuller stationarity tests indicated that the series became stationary after first differencing. Estimation of the model revealed asymmetry in volatility, with positive shocks having a greater impact than negative shocks. The Teräsvirta test confirmed the presence of nonlinear behavior. The final estimation of the Logistic Smooth Transition Regression model showed that the oil price uncertainty threshold is located at 104.5037, beyond which the behavioral regime of unemployment dynamics changes. In the high-volatility regime, the sensitivity of unemployment dynamics to its past lags significantly increases, while the speed of transition between the two regimes is low and gradual. Therefore, rising oil price uncertainty through nonlinear mechanisms leads to intensified and more persistent unemployment in the Iranian economy. The findings underscore the necessity of economic diversification policies, establishment of an oil revenue stabilization fund, and structural labor market reforms to reduce employment vulnerability to oil shocks. بیکاری به عنوان یکی از چالش‌های اصلی اقتصادی ایران طی دهه‌های اخیر همواره نرخ‌های دو رقمی را تجربه کرده و وابستگی شدید اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی، نقش نوسانات و نااطمینانی قیمت نفت را در پویایی این متغیر برجسته ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر نااطمینانی قیمت نفت سبک ایران بر پویایی نرخ بیکاری طی دوره زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ به صورت داده‌های فصلی انجام شده است. ابتدا نااطمینانی قیمت نفت با استفاده از مدل واریانس ناهمسانی شرطی خودرگرسیونی تعمیم‌یافته نمایی برآورد گردید تا اثرات نامتقارن شوک‌های مثبت و منفی قیمت نفت و پایداری نوسانات به دست آید. سپس سری به‌دست‌آمده از نااطمینانی به عنوان متغیر آستانه در مدل رگرسیون انتقال ملایم لجستیک وارد شد تا رفتار غیرخطی پویایی بیکاری در رژیم‌های مختلف نوسان قیمت نفت شناسایی شود. نتایج آزمون‌های ایستایی دیکی-فولر تعمیم‌یافته نشان داد سری‌ها پس از یک‌بار تفاضل‌گیری مانا هستند. برآورد مدل مذکور حاکی از نامتقارن بودن نوسانات و تأثیر بیشتر شوک‌های مثبت نسبت به شوک‌های منفی بود. آزمون تراسویرا وجود رفتار غیرخطی را تأیید کرد. برآورد نهایی مدل رگرسیون انتقال ملایم لجستیک نشان داد که آستانه نااطمینانی قیمت نفت در سطح ۱۰۴.۵۰۳۷ قرار دارد و پس از عبور نااطمینانی از این سطح، رژیم رفتاری پویایی بیکاری تغییر می‌کند؛ به طوری که در رژیم نوسان بالا، حساسیت پویایی بیکاری به وقفه‌های گذشته خود به طور معناداری افزایش می‌یابد، در حالی که سرعت انتقال بین دو رژیم پایین و تدریجی است. بنابراین، افزایش نااطمینانی قیمت نفت از طریق مکانیسم‌های غیرخطی منجر به تشدید و پایداری بیشتر بیکاری در اقتصاد ایران می‌شود. یافته‌ها بر ضرورت سیاست‌های تنوع‌بخشی اقتصادی، ایجاد صندوق تثبیت درآمد نفتی و اصلاحات ساختاری بازار کار به منظور کاهش آسیب‌پذیری اشتغال در برابر شوک‌های نفتی تأکید دارد.