دانشگاه رازی مطالعات اقتصاد بخش عمومی 2821-2681 5 1 2026 03 21 Examining the Short-Term and Long-Term Effects of Economic Complexity on Capability Poverty: New Evidence from D8 Countries بررسی اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت پیچیدگی اقتصادی بر فقر قابلیتی: شواهد جدیدی از کشورهای گروه D8 55 82 3783 10.22126/pse.2025.11825.1182 FA سیداحسان حسینی دوست استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا 0000-0001-7199-8734 داود جعفری سرشت استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا نگار مرادجوی همدانی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا Journal Article 2025 02 18 In addition to having extensive social dimensions, poverty also has undesirable economic consequences, and adopting policies to reduce it has always been at the forefront of economic issues at the macro level. According to the teachings of Islamic economics, justice in income distribution and combating poverty should be one of the basic pillars of policymaking, while examining this indicator in selected Islamic countries indicates its unfavorable situation compared to developed economies. Previous studies have analyzed the factors affecting this phenomenon from various angles, but the lack of research based on analyzing the effect of the knowledge-based economy on the poverty index is evident. Also, past studies have often considered the income poverty index in their analyses and have paid less attention to newer indicators that also pay attention to its capability dimensions. Therefore, the present study aims to investigate the long-term and short-term effects of economic complexity on the capability poverty index in D8 countries using a panel data model based on the PMG approach during the period 1997-2024. The results show that in the long-run equation, economic complexity has a negative and significant effect on capability poverty in the countries under study, and for each unit increase in the economic complexity index, capability poverty decreases by 21.2 units. Also, the effect of inflation and unemployment on capability poverty has been evaluated as positive, which is in accordance with economic theories. Fluctuations in economic growth, as one of the factors of economic instability, have also had a positive effect on the capability poverty index. Based on the research findings, adopting policies that strengthen the knowledge-based economy in selected Islamic countries is recommended to combat the problem of poverty. In addition, combating inflation and reducing the unemployment rate can lead to a reduction in capability poverty in these countries. Also, adopting policies that stabilize the economic growth rate and avoid fluctuations in it helps to improve the poverty situation. فقر علاوه بر برخورداری از ابعاد گسترده اجتماعی دارای پیامدهای نامطلوب اقتصادی نیز می‌باشد و اتخاذ سیاست‌هایی در جهت کاهش آن، همواره در صدر مسائل اقتصادی در سطح کلان آن بوده است. براساس آموزه‌های اقتصاد اسلامی، عدالت در توزیع درآمد و مبارزه با فقر یکی از ارکان اساسی سیاستگذاری‌ها باید باشد، درحالیکه بررسی این شاخص در کشورهای منتخب اسلامی نشان‌گر وضعیت نامطلوب آن در مقایسه با اقتصادهای توسعه یافته است. مطالعات پیشین از زوایای مختلفی، عوامل اثرگذار بر این پدیده را تحلیل نموده‌اند ولی فقدان پژوهشی مبتنی‌بر تحلیل اثر اقتصاد دانش‌بنیان بر شاخص فقر مشهود است. همچنین، پژوهش‌های گذشته غالبا شاخص فقر درآمدی را در تحلیل‌ها درنظر گرفته‌اند و کمتر به شاخص‌های جدیدتر که به ابعاد قابلیتی آن نیز توجه می‌کنند، پرداخته‌اند. بنابراین مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات بلندمدت و کوتاه‌مدت پیچیدگی اقتصادی بر شاخص فقر قابلیتی در کشورهای گروه D8 با استفاده از مدل داده‌های تابلویی با تکیه بر رویکرد PMG طی دوره 2024-1997 انجام شده است. نتایج نشان می‌دهند که در معادله بلندمدت، پیچیدگی اقتصادی اثری منفی و معنادار بر فقر قابلیتی در کشورهای تحت بررسی داشته است و به ازای هر واحد افزایش در شاخص پیچیدگی اقتصادی ، فقر قابلیتی معادل با 21/2 واحد کاهش می‌یابد. همچنین، تاثیر تورم و بیکاری بر فقر قابلیتی مثبت ارزیابی شده است که مطابق با نظریه‌های اقتصادی است. نوسانات رشد اقتصادی نیز بعنوان یکی از عوامل بی‌ثباتی اقتصادی، تاثیری مثبت بر شاخص فقر قابلیتی داشته است. براساس یافته‌های پژوهش، اتخاذ سیاست‌های تقویت کننده اقتصاد دانش‌بنیان در کشورهای منتخب اسلامی جهت مبارزه با معضل فقر توصیه می‌شود. بعلاوه، مبارزه با تورم و تقلیل نرخ بیکاری می‌تواند منجر به کاهش فقر قابلیتی در این کشورها گردد. همچنین، اتخاذ سیاست‌های ثبیت کننده نرخ رشد اقتصادی و پرهیز از ایجاد نوسان در آن، به بهبود وضعیت فقر کمک می‌نماید. https://pse.razi.ac.ir/article_3783_efc7ff7ca21ed4e77d9eef097161a9e8.pdf